Milieumaatschappij doet opvallende vaststelling over luchtkwaliteit Antwerpse haven: “Uitstoot die bedrijven rapporteren verklaart niet de hoge concentraties die wij meten” | Binnenland

“De uitstoot die bedrijven officieel rapporteren, verklaart niet genoeg de hoge concentraties die wij meten.” Dat stelt het lijvig jaarrapport over luchtkwaliteit in de Antwerpse haven – opgemaakt door de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM). Het nieuwe rapport beschrijft de luchtkwaliteit in de Antwerpse haven voor het jaar 2021. In het rapport worden verder ook enkele “extra hotspots” aangeduid waar zich een concentratie bevindt van zogenaamde vluchtige organische stoffen (VOS).

Aan de hand van de uitstoot die bedrijven officieel rapporteren, zegt de VMM de hoge concentraties die ze meten in de omgevingslucht niet genoeg te kunnen verklaren.

Verklaring?

Dat kan verschillende oorzaken hebben. “Ofwel rapporteren de bedrijven een te lage uitstoot, ofwel zijn de drempels om te rapporteren te hoog, waardoor een groot aantal bedrijven geen uitstootcijfers moet overmaken”, klinkt het. Een derde optie is dat er nog veel ongekende uitstootbronnen zijn.

In kaart brengen

De VMM heeft nu een actieplan klaar om de ongekende bronnen in kaart te brengen en de uitstoot terug te dringen. Hiervoor werkt de VMM samen met het Havenbedrijf. Het uiteindelijke doel is om de bronnen nauwkeuriger op te sporen, door toestellen meer meetgegevens te laten maken.

Blik op de Antwerpse haven vanuit de lucht.
Blik op de Antwerpse haven vanuit de lucht. © Tessa Kraan

Daarnaast wil men de uitstoot beter inschatten door de bedrijven te verplichten hun “diffuse uitstoot” te meten in plaats van die uitstoot zelf te gaan berekenen. En tot slot wil men “vergunningen van individuele bedrijven doorlichten en bijkomende voorwaarden opleggen zodat hun uitstoot daalt”.

Advieswaarden

Het rapport van de VMM over luchtkwaliteit meet zwaveldioxide, stikstofoxides, fijn stof, zwarte koolstof, (vluchtige) organische stoffen en dioxines. Die worden allemaal getoetst aan Europese regelgeving en aan advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

“De uitstoot daalt en alle Europese doelstellingen voor luchtkwaliteit werden gehaald”, steekt de VMM van wal in het rapport. Tegelijk liggen de “WHO-advieswaarden voor stikstofdioxide en fijn stof ver buiten bereik in het havengebied, net als in de rest van Vlaanderen”, aldus het rapport.

Grootste aantal chemische bedrijven van heel Europa

Het Antwerpse havengebied telt het grootste aantal chemische bedrijven van heel Europa. Een screening van vluchtige organische stoffen (VOS) is dus zeker geen overbodige luxe. De uitgebreide meetcampagne van de VMM in 2021 gebruikte een vijftigtal meetlocaties en kon in totaal 24 vluchtige organische stoffen meten.


Quote

De gemiddelde concentra­ties van VOS liggen in het havenge­bied tot vijf keer hoger dan in Vlaanderen

Enkele opvallende conclusies: volgens het rapport zijn er aanwijzingen dat de VOS-emissies in het Integraal Milieujaarverslag onderschat zijn. In zo’n Integraal Milieujaarverslag kan een bedrijf of instelling gegroepeerde gegevens bezorgen aan de milieuadministraties van de Vlaamse overheid.

Hotspots

“Onze meetcampagne wees op nieuwe hotspots met hoge waarden van onder meer benzeen”, stipt de VMM verder aan. “De gemiddelde concentraties van VOS liggen in het havengebied tot vijf keer hoger dan in Vlaanderen”, meldt het rapport ook. “Voor een aantal van de stoffen zijn er grens- en advieswaarden; deze werden gerespecteerd. Toch zijn er verschillende aandachtzones in het havengebied.”

Vier hotspots liggen in het zuidelijk deel van de haven waar de petrochemische cluster het sterkst is. “Een andere ligt aan de Rode Weel, een tot nog toe ongekende hotspot”, aldus nog het rapport.

KIJK. Ook ongeboren baby’s blijven niet gespaard van luchtvervuiling: baby’s hebben al roet in hun longen en hersenen nog voor hun geboorte